- ទំព័រដើម
- ប្រជុំកងធម៌
- _>ធម៌ពួក០១-០៥
- _>ធម៌ពួក០៦-១០
- _>ធម៌ពួក១១-១៥
- _>ធម៌ពួក១៦-២០
- _>ធម៌ពួកផ្សេងៗ
- អក្សរសាស្ត្រ
- _>តែងសេចក្ដី
- _>វេយ្យាករណ៍
- _>អក្សរសិល្ប៍
- _>ប្រវត្តិកវីនិពន្ធ
- _>បទសម្ភាស
- គតិអប់រំ
- _>អប់រំសុខភាព
- _>ច្បាប់ក្រមង៉ុយ
- _>កូនមាសឪពុក
- _>សុវណ្ណសាម
- _>ទស្សន:ជីវិត
- បណ្ណាល័យ
- _>ការបង្កើតបណ្ណាល័យ
- _>ការគ្រប់គ្រងឯកសារ
- _>សេវាកម្មបណ្ណាល័យ
- _>ការគ្រប់គ្រងបណ្ណាល័យ
- _>ការដឹកនាំសកម្មភាព
- _>បទបង្ហាញ
- ទាញយក
- _>កម្មវិធីហាត់វាយពាក្យ
- _>កម្មវិធីបណ្ណាល័យ
- _>កម្មវិធីគ្រប់គ្រងពិន្ទុ
- _>តេស្តសាកល្បង
- ទំព័រផ្សេងទៀត
- _>Blogger
- _>Coding
- _>Template
- អំពីយើងខ្ញុំ
- _>ទំនាក់ទំនង
- _>គោលការណ៍
- _>ការស្ទង់មតិ
- បញ្ជីមាតិកា
Showing posts with the label ធម៌ពួក០១-០៥Show all
បហានវិន័យចែកជា៥គឺ៖
បហានវិន័យចែកជា៥គឺ៖ តទង្គហានៈ លះដោយអង្គនោះ គឺខណៈៗ វិក្ខម្ភនប្បហានៈ លះដោយគ្របសង្កត់(ឈាន) សមុច្ឆេទប្បហានៈ លះដោយកាត់ផ្តាច់(អរិយមគ្គ) បដិបស្សទ្ធិប្បហានៈ លះដោយសេចក្តីស្ងប់រម្ងាប់ និស្សរណសប្បហានៈ លះដោយកិរិយារលាស់ចេញ(និព្វាន)។
សំវរវិន័យចែកចេញជា៥គឺ៖
សំវរវិន័យចែកចេញជា៥គឺ៖ សីលសំវរៈ សង្រួមក្នុងសីលបាតិមោក្ខ សតីសំវរៈ សង្រួមដោយសតិក្នុងឥទ្រ្ទិយ៦ ញាណសំវរៈ សង្រួមដោយបញ្ញាកំណត់ដឹង ខន្តិសំវរៈ សង្រួមដោយការអត់ធន់(ក្តៅ ត្រជាក់ ជាដើម) វិរិយសំវរៈ សង្រួមដោយការព្យាយាម
ពាក្យថា«ភគវា»ប្រែតាមបរមត្ថន័យបាន៥យ៉ាងគឺ៖
ពាក្យថា«ភគវា»ប្រែតាមបរមត្ថន័យបាន៥យ៉ាងគឺ៖ ភគវាៈ ប្រែថាមានព្រះភាគ គឺមានព្រះបារមី។ ភគវាៈ ប្រែថាកាច់បំបាក់នូវកងកិលេសមានរាគៈជាដើម។ ភគវាៈ ប្រែថាប្រកបដោយបុញ្ញសិរី។ ភគវាៈ ប្រែថាសេពនូវទិព្វព្រហ្មវិហារ។ ភគវាៈ ប្រែថារលាស់ចេញនូវកិរិយាដែលអន្ទោលទៅក្នុងត្រៃភព។
បណ្ឌកគឺខ្ទើយមាន៥ពួកគឺ៖
បណ្ឌកគឺខ្ទើយមាន៥ពួកគឺ៖ អាសិត្តបណ្ឌកោៈ ខ្ទើយឯណាយកមាត់បៀមអង្គជាតិបុរសដទៃត្រូវទឹកអសុចិស្រោចសេចក្ដីក្ដីក្រហាយក៏រម្ងាប់ទៅ។ ឧសូយបណ្ឌកោៈ ខ្ទើយឯណាឃើញអជ្ឈាចាររបស់ជនដទៃ កាលសេចក្ដីច្រណែនកើតឡើង សេចក្ដីក្ដៅក្រហាយទើបរម្ងាប់ទៅ។ ឱបក្កមិកបណ្ឌកោៈ ខ្ទើយឯណាដែលត្រូវគេគ្រាវយកពូជចេញ។ បក្ចបណ្ឌកោៈ ខ្ទើយឯណាដែលកើតដោយអកុសលកម្មក្នុងបក្ខខ្ទើយឬរនោច។ នបំសកបណ្ឌកោៈ ខ្ទើយឯណាដែលមិនមានភេទជាស្រី ឬជាប្រុសឲ្យបា្រកដតាំងអំពីបដិសន្ធិមក។ សម្គាល់ៈ ខ្ទើយពីរប្រភេទខាងលើមិនហាមបព្វជ្ជា ខ្ទើយបីប្រភេទក្រៅនេះហាមមិនឲ្យបព្វជ្ជាឡើយ។ បក្ខបណ្ឌក អាចបព្វជ្ជាបានតែក្នុងបក្ខមិនមែនជាខ្ទើយ …
ត្រកូលទាំងឡាយមិនចូលចិត្តភិក្ខុដែលចូលទៅព្រោះប្រកបដោយធម៌៥យ៉ាងគឺ៖
អសន្ថវវិស្សាសីៈ ជាអ្នកស្និទ្ធស្នាលនឹងត្រកូលដែលមិនរាប់អានខ្លួន។ អនិស្សរវិកប្បីៈ ខ្លួនមិនមែនជាឥស្សរៈតែលើកខ្លួនជាឥស្សរៈ។ ព្យត្តុបសេវីៈ ជាអ្នកចូលទៅផ្សព្វផ្សាយត្រកូលដែលបែកបាក់។ ឧបណ្ណកជប្បីៈ ជាអ្នកច្រើនខ្សឹបជិត្រចៀកអ្នកដទៃ។ អតិយាចនកោៈ ជាអ្នកសូមគេចែៗ។ សម្គាល់ៈ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយធម៌ប្រាំយ៉ាងផ្ទុយពីនេះរមែងជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ជាទីគោរពនៃត្រកូលទាំងឡាយ។
ភិក្ខុប្រកបដោយធម៌៥យ៉ាងទើបគួរដល់ការនៅក្នុងព្រៃស្ងាត់គឺ៖
សីល វាហោតិៈ ជាអ្នកមានសីល។ ពហុស្សុតោ ហោតិៈ ជាអ្នកចេះដឹងច្រើន។ អារទ្ធីវរិយោៈ ជាអ្នកប្រារព្ធនូវសេចក្ដីព្យាយាម។ ចតុន្នជ្ឈានំ អកិច្ចលាភីៈ ជាអ្នកបានមិនលំបាកនូវឈានទាំងពីរ។ ....(បាត់ទី៥ពីច្បាប់ដើម)
ភិក្ខុប្រកបដោយធម៌៥យ៉ាងទៅកានក់ទិសបានគឺ៖
សីលវា ហោតិៈ ជាអ្នកមានសីល។ ពហុស្សុតោ ហោតិៈ ជាអ្នកចេះដឹងច្រើន។ សន្តុដ្ឋោ ហោតិៈ ជាអ្នកសន្ដោសក្នុងចប្ច័យទាំងឡាយបួន។ ចតុន្នជ្ឈានំ អកិច្ឆលាភីៈ ជាអ្នកបានមិនលំបាកនៅក្នុងឈានទាំងបួន។ វិមុត្តឹ សច្ឆិកត្វាៈ ធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់នូវវិមុត្តិទាំងពីរ។
ភិក្ខុជាបុញ្ញក្ខេត្តប្រកបដោយធម៌៥យ៉ាងគឺ៖
សីលសម្បន្នោៈ ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយសីល។ សមាធិសម្បន្នោៈ ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយសមាធិ។ វិមុត្តិសម្បន្នោៈ ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយវិមុត្តិ។ បញ្ញាសម្បន្នោៈ ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយបញ្ញា។ វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនសម្បន្នោៈ ជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយវិមុត្តិញ្ញាណទស្សនៈ។
ផាសុវិហារធម៌៥យ៉ាងគឺ៖
តាងទុកនូវមេត្តាកាយកម្ម ក្នុងចំពោះមុខ និងទីកំបាំងមុខ។ ទាំងទុកនូវមេត្តាវចីកម្ម ក្នុងទីចំពោះមុខ និងទីកំបាងមុខ។ តាំងទុកនូវមេត្តាមនោកម្ម ក្នុងទីចំពោះមុខ និងទីកំបាំងមុខ។ ប្រកបដោយសីលស្មើគ្នា។ ប្រកបដោយសេចក្ដីយល់ស្មើគ្នា។
ការដាច់និស្ស័យព្រោះឧបជ្ឈាយ៍៥យ៉ាង និងរោគ៥យ៉ាងគឺ៖
បក្កន្ដោៈ ឧបជ្ឈាយ៍ជៀសចេញទៅ។ វិព្ភន្តោៈ ឧបជ្ឈាយ៍សឹកចេញទៅ។ កាលកតោៈ ឧបជ្ឈាយ៍ធ្វើមរណកាលទៅ។ បក្ខសង្កន្តោៈ ឧបជ្ឈាយ៍ទៅកាន់តិរ្ថិយ។ អាណត្តិៈ ឧបជ្ឈាយ៍បណ្ដេញចេញ។
ធម៌៥យ៉ាងធ្វើឲ្យក្លៀវក្លាគឺ៖
សទ្ធា ហោតិៈ ជាអ្នកកមានសទ្ធា។ សីលវា ហោតិៈ ជាអ្នកមានសីល។ ពហុស្សតោ ហោតិៈ ជាអ្នកស្ដាប់ច្រើន។ អារទ្ធវីរិយោ ហោតិៈ ជាអ្នកប្រារព្វនូវសេចក្ដីព្យាយាម។ បញ្ញាវា ហោតិៈ ជាអ្នកមានបញ្ញា។
បទេសប្បញ្ញត្តិ៥សិក្ខាបទគឺ៖
បទេសប្បញ្ញត្តិ៥សិក្ខាបទគឺ៖ ហេតុដែលនាំឲ្យព្រហអង្គទ្រង់អនុញ្ញាតព្រោះព្រះមហាកច្ចានៈ ជាឧបជ្ឈាយ៍ព្រះសោណៈ គង់នៅដែនអវន្តិទក្ខិណាបថជនបទ បានផ្ដាំផ្ញើនូវហេតុទាំង៥តាមព្រះសោណៈក្រាបទូលព្រះមានព្រះភាគឲ្យទ្រង់ជ្រាប ព្រះអង្គក៏ទ្រង់អនុញ្ញាតតាមការទូលសូមគឺដល់ភិក្ខុណាដែលនៅក្នុងបច្ចន្តិមជនបទគឺ៖ អនុជានាមិ ភិក្ខវេ វិនិយធរបញ្ចមេន គណេនំៈ តថាគតអនុញ្ញាតឧបសម្បទាដោយមានវិន័យធរជាគម្រប់៥។ គណង្គណុបាហនំៈ អនុញ្ញាតស្បែកជើង៤ជាន់ឡើងទៅ។ ធុវនហានំៈ អនុញ្ញាតការងូតទឹកបានរហូត។ ធម្មធត្ថរណានិ ឯ ឡកចម្មំ អជចម្មំ មិគចម្មំៈ អនុញ្ញាតកម្រាលស្បែកទាំងឡាយគឺស្បែកចៀម ពពែ ម្រឹគ។ សាទិតុំ ន…
ឫសគល់របស់សីលមាន៥យ៉ាងគឺ៖
ឫសគល់របស់សីលមាន៥យ៉ាងគឺ៖ ហិរៈ សេចក្ដីខ្មាសបាបទុច្ចរិត។ ឱតប្បៈ សេចក្ដីខ្លាចផលនៃបាប។ អនុទយៈ សេចក្ដីអាណិត។ ខន្តិៈ សេចក្ដីអត់ធន់។ សតិៈ សេចក្ដីភ្ញាក់រលឹក។ កម្មស្នងកម្ម៥យ៉ាងគឺ៖ ព្រះវេស្សន្តរៈ ត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីស្រុកព្រោះទោសដែលធ្លាប់បណ្ដេញសមណព្រាហ្មណ៍អ្នកមានសីល។
រយៈកាលនៃបដិសន្ធិ៥យ៉ាងគឺ៖
រ យៈកាលនៃបដិសន្ធិ៥យ៉ាងគឺ៖ កលលៈ ជាតំណក់ទឹករំអិល។ អព្វទៈ ជាតំណក់ទឹកខាប់។ បេសិៈ ជាបន្ទះសាច់។ ឃនៈ ជាដុំសាច់។ បញ្ចសាខាៈ ជាទីប្រជុំអវៈយវៈទាំង៥។ សម្គាល់ៈ សរីរៈមនុស្សយើងនេះបន្ទាប់ពីការផ្សំធាតុរវាងមាតា និងបិតាហើយមុនដំបូងជាកលលៈ រហូតដល់បញ្ចសាខាទើបកើតមានសក់ រោម ក្រចក ម្យ៉ាងទៀតមាតារបស់ទារកនោះ បរិភោគរសជាតិ ភោជនាហារ ទារកក្នុងផ្ទៃនោះក៏ចិញ្ចឹមជីវិតដោយរសជាតិភោជននោះដែរ។ កលលៈ ជាទឹករំអិលថ្លាស្អាតប៉ុនតំណត់ប្រេងល្ងថ្លាដែលជាប់នឹងចុងរោមទ្រាយកើតក្នុងសប្ដាហ៍ដំបូងតាំងនៅអស់៧ថ្ងៃ។ ក្នុងសប្តាហ៍ទីពីរកើតជាអព្វុទៈ មានពណ៌ដូចទឹកលាងសាច់ ក្នងប្តាទីបីកើតជាបេសិ មាន…
ព្រះថេរបណ្ឌិតមានលក្ខណៈ៥គឺ៖
ព្រះថេរបណ្ឌិតមានលក្ខណៈ៥គឺ៖ កាលវាទីៈ ជាអ្នកនិយាយត្រូវកាល។ ភតូវាទីៈ និយាយពាក្យពិត។ អត្ថវាទីៈ និយាយពាក្យមានប្រយោជន៍។ ធម្មវាទីៈ និយាយពាក្យជាធម៌។ វិនយវាទីៈ និយាយពាក្យជាវិន័យ។ សម្គាល់ៈ ចំណែកព្រះថេរពាលវិញមានលក្ខណៈ៥យ៉ាងផ្ទុយគ្នាពីនេះ។ បិដកមាននិកាយ៥យ៉ាងគឺ៖ ទីឃនិកាយៈ គម្ពីរដែលមានព្រះសូត្រវែងៗ។ មជ្ឈិមនិកាយៈ គម្ពីរដែលមានព្រះសូត្រកណ្តាលៗ។ សំយត្តនិកាយៈ គម្ពីរដែលមានព្រះសូត្រខ្លីៗ។
សីលពួកទី៥គឺ៖
សីលពួកទី៥គឺ៖ បរិយន្តបារិសុទ្ធិសីលៈ សីលបរិសុទ្ធមានទីបំផុត។ អបរិយន្តបារិសុទ្ធិសីលៈ សីលបរិសុទ្ធគ្មានទីបំផុ។ បរិបុណ្ណបារិសុទ្ធិសីលៈ សីលបរិសុទ្ធបរិបូណ៌។ អបរាមដ្ឋបារិសុទ្ធិសីលៈ សីលបរិសុទ្ធដែលតណ្ហានិងទិដ្ឋិមិនពាល់ត្រូវ។ បដិប្បស្សទ្ធិបារិសុទ្ធិសីលៈ សីលបរិសុទ្ធដែលស្ងប់រម្ងាប់។ អធិប្បាយ សីលរបស់អនុបសម្បន្នទាំងឡាយ(គ្រហស្ថនិងសាមណេរឈ្នោះថា«បរិយន្តបារិសុទ្ធិសីល»ព្រោះមានទីបំផុតដោយការរាប់បាន។សីលរបស់ឧបសម្បន្នទាំងឡាយឈ្មោះថា«អបរិយន្តបារិសុទ្ធិសីល»ព្រោះមិនមានទីបំផុតដោយការរាប់(សិក្ខាបទ)បាន។សីលរបស់កល្យាណបុថុជ្ជនទាំងឡាយ អ្នកប្រកបក្នុងកុសលធម៌ ធ្វើឲ្យប…
វិន័យធរមានអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖
វិន័យធរមានអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖ មិនស្គាល់អធិករណ៍។ មិនស្គាល់មូលរបស់អធិការណ៍។ មិនស្គាល់ហេតុដែលនាំឲ្យកើតអធិករណ៍។ មិនស្គាល់សេចក្ដីរលត់អធិករណ៍ុ។ មិនស្គាល់បដិបទាឲ្យដល់សេចក្ដីរលត់អធិការណ៍។ វិន័យធរមានអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖ មិនស្គាល់វត្ថុ។ មិនស្គាល់និទាន។ មិនស្គាល់បញ្ញត្តិ។ មិនស្គាល់អនុប្បញ្ញត្តិ។ មិនស្គាល់គន្លងនៃពាក្យដែលតគ្នា។ វិន័យធរមានអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖
សមណកប្ប៥យ៉ាងគឺ៖
សមណកប្ប៥យ៉ាងគឺ៖ អគ្គិបរិចិតំៈ ផ្លែឈើដែលគេសម្រេចដោយភ្លើង។ សត្ថបរិចិតំៈ ផ្លែឈើគេសម្រេចដោយសស្ត្រា។ នខបរិចិតំៈ ផ្លែឈើគេសម្រេចដោយក្រចក។ អពីជំៈ ផ្លែឈើដែលគ្មានគ្រាប់។ និព្វដពីជំៈ ផ្លៃឈើដែលគេយកគ្រាប់ចេញ។ សម្គាល់ៈ ផ្លែឈើឬរុក្ខជាតិជាពីជគាម ឬភូតគាមដែលអាចដុះបានមុននឹងឆាន់ភិក្ខុត្រូវឲ្យធ្វើកិច្ច៥យ៉ាងដូចខាងលើ។ ភិក្ខុទ្រទ្រង់វន័យបានអានិសង្ស៥យ៉ាងគឺ៖ អត្តនោ សីលក្ខន្ធោ សុគុត្តោ ហោតិ សុរក្ខិតោៈ សីលក្ខន្ធរបស់ខ្លួនឈ្មោះថាភិក្ខុនោះបានគ្រប់គ្រងរក្សាដោយល្អ។ កុក្កុច្ចប្បកតានំ បដិសរណំ ហោតិៈ ភិក្ខុនោះតែងជាទីពឹងនៃពួកភិក្ខុដែលមានសេចក្ដីសង្ស័យជាប្រក្…
វិន័យធរមិនប្រសើរប្រកបដោយអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖
វិន័យធរមិនប្រសើរប្រកបដោយអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖ មិនស្គាល់អាបត្តិ និងអនាបត្តិ។ មិនស្គាល់លហុកាបត្តិ និងគរុកាបត្តិ។ មិនស្គាល់សាវសេសាបត្តិ និងអនវសេសាបត្តិ។ មិនស្គាល់ទុដ្ឋល្លាបត្តិ និងអទុដ្ឋល្លាបត្តិ។ វិន័យធរនោះមិនបានចេះចាំបាតីមោក្ខទាំងពីរដោយពិស្ដារ មិនចេះចែកបទភាជនៈដោយល្អ មិនចេះកាត់សេចក្ដីដោយប្រពៃតាមសុត្តៈ គឺខន្ធកៈនិងបរិវារៈតាមអនុព្យញ្ជនៈ គឺអក្ខរៈនិងបទ។ វិន័យធរប្រកបដោយអង្គ៥យ៉ាងទៀតគឺ៖ មិនស្គាល់អាបត្តិ និងអនាបត្តិ។ មិនស្គាល់លហុកាបត្តិ និងគរុកាបត្តិ។ មិនស្គាល់សាវសេសាបត្តិ និងអនវសេសាបត្តិ។
ធម៌ពួក៥ អសុញ្ញកប្បមាន៥គឺ៖
អសុញ្ញកប្បមាន៥គឺ៖ សារកប្បៈ កប្បមានព្រះពុទ្ធតែ១អង្គ។ មណ្ឌកប្បៈ កប្បមានព្រះពុទ្ធ២អង្គ។ វរកប្បៈ កប្បមានព្រះពុទ្ធ៣អង្គ។ សារមណ្ឌកប្បៈ កប្បមានព្រះពុទ្ធ៤អង្គ។ ភទ្ទកប្បៈ កប្បមានព្រះពុទ្ធ៥អង្គ។ ខន្ធមាន៥គឺ៖ រូបក្ខន្ធោៈ គំនរនៃរូរប រូប២៨ជារូបក្ខន្ធ។ វេទនាខន្ធោៈ គំនរនៃវេទនា វេទនាចេតសិកជាសញ្ញាខន្ធ។ សញ្ញាខន្ធោៈ គំនរនៃសញ្ញា សញ្ញាចេតសិកជាសញ្ញាខន្ធ។ សង្ខារខន្ធោៈ គំនរនៃសង្ខារ ចេតសោក៥០ដ៏វិសេសជាសង្ខារក្ខន្ធ។ វិញ្ញាណក្ខន្ធោៈ គំនរនៃវញ្ញាណ ចិត្តជាវញ្ញាណក្ខន្ធ។ ឧបាទានក្ខន្ធ៥មាន៖
